Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yapay zekâ alanındaki patent başvurularında acil araştırma raporu düzenleme ücretine yüzde 50 indirim uygulanacağını duyurdu. İstanbul Gelişim Üniversitesi (İGÜ) Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları (FSMH) Sorumlusu Nihat Taşçı, yapay zekâ patent başvurularında İGÜ’nün 4 yıldır liderliğini sürdürdüğünü hatırlatarak, üniversitenin G06N patent sınıfında 65 dosyaya sahip olduğunu, bunlardan 12’sinin tescillendiğini ve 2’sinin ticarileştirildiğini belirtti.
Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki teknolojik üretim kapasitesini artırmaya yönelik yeni bir adım atıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından duyurulan düzenlemeyle, G06N uluslararası patent sınıfı kapsamındaki yapay zekâ buluşlarının patent başvurularında acil araştırma raporu düzenleme ücretine yüzde 50 indirim getirildi. Yenilikçi teknolojilerin fikri mülkiyet haklarıyla korunmasını teşvik eden uygulama, üniversitelerde yürütülen Ar-Ge çalışmaları ve genç araştırmacıların geliştirdiği projeler açısından da önem taşıyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan İstanbul Gelişim Üniversitesi TTO FSMH Sorumlusu Nihat Taşçı, patent korumasının teknolojik gelişmelerin sürdürülebilirliği ve ekonomik değere dönüşmesi açısından kritik bir rol üstlendiğini vurguladı.
"Teknolojiyi tüketen değil, üreten bir gelecek için önemli bir adım"
Bakanlığın yeni teşvikini Türkiye’nin teknoloji geliştirme hedefleri açısından değerlendiren Nihat Taşçı, yapay zekâ alanındaki yeniliklerin korunmasının araştırmacılar için taşıdığı öneme değindi.
"Yapay zekâ kullanımı ve üretiminin arttığı bu dönemde, özellikle teknolojiyi tüketen değil üreten bir gelecek için atılmış önemli bir adım olarak görüyorum. Fikri mülkiyet, çoğu zaman yazılım alanında korunması güç bir alan olarak görülse de doğru koruma yöntemleri ve uzman vekil danışmanlığı ile süreci yürütmek mümkün. Keşfedilmeyi bekleyen çok cevher, gelecekte ‘Biz bunu yapmıştık.’ denilecek çok projemiz var. Bunların koruma altına alınması, emeklerinin başkaları tarafından suistimal edilmemesi için özellikle bütçe sıkıntısından dolayı süreci erteleyenlere çok verimli bir müjde oldu."
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında 2030 yılına kadar ülkenin güvenilir bir hizmet sağlayıcısı, üretici ve stratejik sektörlerde söz sahibi bir merkez olarak konumlandırılmasının hedeflendiğini ifade eden Taşçı, bu süreçte ortaya çıkan teknolojilerin korunmasının önemini şu sözlerle aktardı:
"Minimum 10 bin uzman ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyonelinin hedeflendiği bu yaklaşımda ortaya çıkan ürün ve hizmetlerin korunması da en doğal ihtiyaç ve ölçülebilir bir çıktı olarak değerlendirilecektir. Ayrıca geliştirilen ürünün dünyanın pek çok noktasında korunması ve teknoloji gelirinin geliştiricilere ait olması yasal güvence altına alınmış olacaktır."
Yapay zekâ patentlerinde yeni düzenleme bu buluşları kapsıyor
Yeni teşvikin kapsamına ilişkin teknik ayrıntıları da paylaşan Taşçı, indirim uygulamasının bütün yapay zekâ projelerini kapsamadığını, başvuruların G06N uluslararası patent sınıflandırması içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
G06N sınıfının belirli hesaplama modellerine dayalı bilgi işlem sistemlerini kapsadığını aktaran Taşçı, yapay sinir ağları, makine öğrenmesi, derin öğrenme ve kuantum hesaplama gibi teknolojilerin bu kapsamda değerlendirildiğini ifade etti.
Araştırmacıların patent başvuru süreçlerinde karşılaşabileceği teknik ayrımlara dikkat çeken Taşçı, "Bir başvuru dosyası içerisinde yapay zekâ kelimesi geçmesi, mevcut bir yapay zekâyı kullanarak işlem gerçekleştirmesi, yalnızca veri kaydı ve raporlama yapması, yeniliğin niteliğine bağlı olarak farklı sınıflarda değerlendirilebilir. Burada hesaplayan, üreten modeller öne çıkmaktadır" dedi.
İGÜ, yapay zekâ patentlerinde dört yıldır lider
Yapay zekâ alanındaki patent çalışmalarıyla öne çıkan İstanbul Gelişim Üniversitesi, Patent Effect tarafından hazırlanan raporlara göre son dört yıldır bu alanda en fazla patent başvurusu yapan üniversite konumunda yer aldı. İGÜ’nün patent performansını değerlendiren Taşçı, "Patent Effect tarafından hazırlanan raporlara göre İstanbul Gelişim Üniversitesi, son 4 yıldır yapay zekâ alanındaki patent başvurularında lider konumdadır. G06N sınıfındaki 65 dosyamızın 12’si tescilli, 2’si ticarileşmiş olup kalan dosyalarımızın süreçleri devam etmektedir" açıklamasında bulundu.
İGÜ’nün altın madalyalı yapay zekâ buluşları ticarileşti
İstanbul Gelişim Üniversitesi, yapay zekâ alanındaki patent başarısını ticarileştirme süreçlerine de taşıdı. Uluslararası Buluş Fuarı’nda (ISIF) altın madalya kazanan, yapay zekâ sistemlerine yönelik tehditleri tespit etmeyi amaçlayan "Çok Modlu Yapay Zekâ Güvenlik Katmanı" ile otonom araçlarda biyometrik verilerin güvenliğini sağlamaya yönelik geliştirilen "Otonom Araçlarda Biyometrik Verilerin Güvenliğinin ve Gizliliğinin Korunmasını Sağlayan Sistem" buluşları, üniversitenin ticarileştirilen teknolojileri arasında yer aldı.
Her iki buluşun da ticarileştirildiğini belirten Taşçı, Teknoloji Transfer Ofisinin çalışmalarını şu sözlerle anlattı:
"Bizim burada görevimiz yalnızca buluşların patent başvurularını yapmak değil; araştırmacılarımızın ortaya koyduğu çalışmaların korunmasını sağlamak, sanayi ile buluşmasına aracılık etmek ve mümkün olduğunca bu çalışmaların birer ürüne dönüşmesine katkı sunmaktır."
"Teknolojiyi geliştiren ve haklarına sahip çıkan araştırmacılar yetiştirmek istiyoruz"
Yapay zekânın sağlık, savunma, ulaşım ve eğitim başta olmak üzere pek çok alanda giderek daha geniş bir kullanım alanına ulaştığını belirten Taşçı, İstanbul Gelişim Üniversitesinin farklı disiplinlerde yürüttüğü araştırmaların yeni buluşlara katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Üniversitenin yapay zekâ alanındaki gelecek hedeflerine de değinen Taşçı, araştırmacıların desteklenmesi, fikri mülkiyet haklarının korunması ve geliştirilen teknolojilerin sanayiyle buluşturulmasına yönelik çalışmaların devam edeceğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
"Bugüne kadar elde ettiğimiz başarıların arkasında araştırmacılarımızın emeği, üniversitemizin sağladığı imkânlar ve bu çalışmalara gösterilen destek bulunuyor. Elbette bu başarıların devam etmesi ve daha ileriye taşınması önemli. Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki gelişimine sunabileceğimiz en önemli katkılardan birinin de yalnızca teknolojiyi kullanan değil, geliştiren ve ürettiği teknolojinin haklarına sahip çıkan araştırmacılar yetiştirmek olduğunu düşünüyorum."
